آیا تا به حال فکر کرده اید که چطور می شود ایده بازی اختصاصی خودتان را دقیق داخل همان گوشی موبایلی که با آن بازی می کنید، بسازید؟ شاید بپرسید که چگونه با گوشی بازی بسازیم؟ آیا واقعا امکان پذیر است؟ پاسخ کوتاه این است بله، اما نه به شکلی که فکر می کنید!
اگر انتظارتان این است که یک بازی گرافیکی و خیره کننده مثل کالاف دیوتی یا پروژه های سنگین کنسولی را با گوشی بسازید، باید بگویم چنین پروژه هایی معمولا به تیم های بزرگ، سیستم های قدرتمند و زمان تولید طولانی نیاز دارند بنابراین ساخت نمونه مشابه آن ها فقط با گوشی، برای یک فرد مبتدی واقع بینانه نیست.

اما اگر هدفتان شروع یادگیری، خلاقیت و ساخت بازی های دوبعدی، پازلی یا بازی های ساده و سرگرم کننده است، خبر خوب این است که گوشی شما می تواند به یک کارگاه کوچک و بسیار لذت بخش برای ایده هایتان تبدیل شود. در ادامه، همراه ما باشید تا به ساخت بازی ها با گوشی بپردازیم.
چه بازی هایی را می توان با گوشی ساخت؟
اگر گوشی هوشمندتان را بهعنوان یک استودیوی بازی سازی کوچک در نظر بگیرید، باید هوشمندانه انتخاب کنید. گوشی شما ابزاری قدرتمند است، اما برای پروژه های غول آسا و پیچیده طراحی نشده است بنابراین، موفقیت شما در این مسیر به سادگی و تمرکز بستگی دارد.بهترین رویکرد برای بازی سازی با موبایل، تمرکز بر بازی های تکمکانیکی است یعنی بازی هایی که در آن ها بازیکن فقط یک کار اصلی انجام می دهد مثل پریدن، کلیک کردن یا حل کردن را انجام میدهند.

گزینه های ایده آل برای ساخت با موبایل عبارتند از:
- بازی های پازلی (Puzzle): این بازی ها وابستگی کمی به فیزیک های پیچیده دارند و بیشتر بر منطق، چیدمان و حل معما متمرکزند ساخت آن ها با گوشی بسیار لذت بخش و شدنی است.
- پلتفرمرهای دوبعدی: همان سبک کلاسیک (مثل ماریو) که در آن شخصیت اصلی از روی موانع می پرد و سکه جمع می کند این بازی ها استانداردهایی دارند که به راحتی با ابزارهای موبایلی قابل پیاده سازی هستند.
- بازی های کلیکی: بازی هایی که در آن ها بازیکن با ضربه زدن مداوم روی صفحه، امتیاز کسب می کند. منطق این بازی ها بسیار ساده است و برای درک اولیه از سیستم بازی سازی عالی هستند.
- بازی های رکوردزنی: بازی هایی که شخصیت به طور خودکار حرکت می کند و بازیکن فقط باید مسیر را مدیریت کند این بازی ها برای تمرین تست و رفع ایراد بسیار مناسب اند.
پیش نیازهای ساخت بازی با گوشی بدون برنامه نویسی
برای اینکه سفر بازی سازی شما با گوشی هوشمندتان لذت بخش باشد، به دو نوع آمادگی نیاز دارید:

داشتن ذهنیت بازی سازی
حقیقت این است که بزرگ ترین ایده های دنیای بازی، اغلب از روی کاغذ و با یک ذهن خلاق شروع شده اند. سخت افزار یعنی همان گوشی یا کامپیوتر شما فقط یک ابزار است مثل قلم مویی که نقاش استفاده می کند آن چیزی که بازی را بازی می کند، نه قدرت گوشی، بلکه ایده شما و اشتیاق برای پیاده سازی آن است.
اما برای اینکه از یک ایده پرداز به یک بازی ساز تبدیل شوید، باید با منطق اصلی بازی ها آشنا شوید این منطق، برخلاف چیزی که فکر می کنید، اصلا ترسناک نیست در واقع، بازی سازی چیزی نیست جز زنجیره ای از همین دستورهای ساده بیایید به زبان خیلی ساده آن را مثال بزنیم:
- اگر (If): بازیکن دکمه پرش را روی صفحه گوشی لمس کرد
- آنگاه (Then): کاراکتر بازی باید به سمت بالا حرکت کند.
یا یک مثال دیگر:
- اگر (If): کاراکتر بازی با یک مانع یا دشمن برخورد کرد.
- آنگاه (Then): بازی تمام شود و پیام باختید نمایش داده شود.
در واقع دارید یاد می گیرید که چگونه به شخصیت های بازی فکر کردن و واکنش نشان دادن را یاد بدهید پس قبل از اینکه به فکر گرافیک یا مدل های پیچیده باشید، سعی کنید با این ذهنیت جلو بروید: چطور می توانم به بازی دستور بدهم که در پاسخ به هر حرکت بازیکن، چه واکنشی نشان دهد؟
پیش نیاز فنی – سخت افزار
بازی سازی حتی در ابعاد کوچک فشار پردازشی زیادی به گوشی وارد می کند برای اینکه در میانه کار با کندی، داغ شدن بیش از حد یا بسته شدن ناگهانی برنامه روبرو نشوید، گوشی شما باید این استانداردهای حداقلی را داشته باشد:

- فضای ذخیره سازی: حداقل چند گیگابایت فضای خالی برای نصب موتورهای بازی سازی و ذخیره فایل های پروژه نیاز است.
- توان پردازشی (رم): حداقل 4 گیگابایت رم (RAM) برای اینکه برنامه ها روان اجرا شوند و پروژه هنگام باز شدن کرش نکند.
- صفحه نمایش: هر چقدر صفحه بزرگ تر باشد، جزئیات بازی و محیط کار را بهتر می بینید اگر تبلت دارید، حتما از آن استفاده کنید، چون برای بازی سازی عالی است.
- لوازم جانبی (اختیاری اما طلایی): استفاده از یک قلم لمسی، دقت کار شما را در طراحی های ظریف بالا می برد همچنین اگر ابزار انتخابی شما اجازه دهد، کیبورد بلوتوثی می تواند سرعت تایپ یا نام گذاری ها را چندین برابر کند.
بهترین برنامه ساخت بازی با گوشی
- Struckd
- Max2D
- Godot
- Draw Your Game
- GDevelop

حالا که فهمیدیم ذهنیت به چه معناست، وقت آن رسیده که ابزارهای واقعی و قابل استفاده را بشناسیم. خوشبختانه امروز اپلیکیشن هایی وجود دارند که بدون نیاز به کامپیوتر هم اجازه می دهند اولین بازی خود را بسازید بیایید با چند گزینه معتبر و امتحان شده آشنا شویم:
Struckd: شروع آسان بدون کدنویسی
اگر هیچ تجربه ای در برنامه نویسی ندارید، Struckd یکی از ساده ترین گزینه ها برای شروع است.
- امکان ساخت بازی سه بعدی با گوشی
- بدون نیاز به نوشتن کد
- ساخت بازی با کشیدن و رها کردن (Drag & Drop)
- مناسب برای نوجوانان و افراد کاملا مبتدی
در Struckd شما بیشتر با منطق کار می کنید، اما به جای نوشتن کد، گزینه ها را انتخاب می کنید مثلا اگر بازیکن به این شی برخورد کرد، امتیاز اضافه شود این برنامه برای درک ساختار کلی بازی عالی است، اما برای پروژه های بسیار پیشرفته طراحی نشده است.
Max2D: یک موتور دوبعدی جدی در گوشی اندروید
اگر می خواهید یک قدم حرفه ای تر بردارید، Max2D یکی از گزینه های مناسب برای کاربرانی است که می خواهند ساخت بازی های دوبعدی را روی گوشی اندرویدی تجربه کنند.
- محیط کاری شبیه به موتورهای حرفه ای
- امکان ساخت بازی های پلتفرمر، آرکید و پازلی
- پشتیبانی از اسکریپت نویسی ساده
- مناسب برای کسانی که می خواهند مفاهیم واقعی بازی سازی را یاد بگیرند.
Max2D کمک می کند بفهمید موتورهای بازی چگونه کار می کنند یعنی صحنه، آبجکت، فیزیک و رویدادها را به شکل واقعی تری تجربه می کنید اگر هدفتان این است که بعدها سراغ موتورهایی مثل Unity یا Unreal بروید، کار با Max2D تمرین بسیار خوبی است.
Godot (نسخه اندروید): برای آینده نگرها
Godot یک موتور بازی سازی متن باز و بسیار قدرتمند است که نسخه اندروید آن نیز منتشر شده است اما یک نکته مهم این گزینه برای افراد کاملا مبتدی توصیه نمی شود.
در Godot:
- باید کمی اموزش ساخت بازی با گوشی با کد نویسی یاد بگیرید.
- مفاهیم پیشرفته تری مثل نودها (Nodes) و صحنه ها را بشناسید.
- آزادی بسیار بیشتری دارید.
اگر واقعا جدی هستید و می خواهید بازی سازی را حرفه ای دنبال کنید، Godot می تواند سکوی پرتاب شما باشد حتی اگر فعلا فقط با گوشی تمرین کنید.
Draw Your Game: بازی از روی نقاشی
اگر می خواهید یک تجربه خلاقانه و متفاوت داشته باشید، Draw Your Game انتخاب جالبی است. در این اپلیکیشن:
- شما روی کاغذ نقاشی می کنید.
- از نقاشی عکس می گیرید.
- برنامه آن را به یک بازی ساده تبدیل می کند.
این ابزار برای آموزش کودکان، نوجوانان یا افرادی که می خواهند بدون درگیر شدن با منطق فنی، مفهوم بازی سازی را لمس کنند بسیار مناسب است.
GDevelop: بازی سازی بصری با سیستم رویدادها
اگر می خواهید بدون درگیر شدن با کدنویسی پیچیده، منطق بازی سازی را یاد بگیرید، GDevelop یکی از گزینه های مناسب برای شروع است. در این ابزار، بسیاری از رفتارهای بازی با سیستم Events ساخته می شوند یعنی شما به جای نوشتن کدهای طولانی، شرطها و نتیجه ها را به صورت بصری تعریف می کنید.
مثلا:
- اگر بازیکن دکمه پرش را لمس کرد، شخصیت بپرد.
- اگر شخصیت با دشمن برخورد کرد، بازی از اول شروع شود.
نسخه تحت وب GDevelop در برخی گوشی ها قابل استفاده است، اما تجربه کار با آن به اندازه کامپیوتر راحت نیست. برای پروژه های بزرگ تر، استفاده از تبلت یا کامپیوتر تجربه راحت تری خواهد بود.
جدول خلاصه بخش ابزار مورد نیاز برای اینکه چگونه با گوشی بازی بسازیم؟
| ابزار | مناسب برای | نیاز به کدنویسی | سطح پیشنهادی |
| Struckd | بازی های سه بعدی ساده | کم یا بدون کدنویسی | مبتدی |
| Max2D | بازی های دوبعدی | کمی | مبتدی تا متوسط |
| Godot | پروژه های جدی تر | بله | متوسط به بالا |
| Draw Your Game | تجربه خلاقانه و آموزشی | خیر | مبتدی |
| GDevelop | بازی سازی بصری | کم یا بدون کد نویسی | مبتدی |
بیشتر ابزارهای بازی سازی موبایلی، روی اندروید دسترسی ساده تری دارند در آیفون نیز می توان از ابزارهای تحت وب مانند GDevelop استفاده کرد، اما نصب موتورهای بازی سازی، خروجی گرفتن و انتشار بازی معمولا محدودتر و پیچیده تر است بنابراین اگر هدف شما شروع سریع و آزمایشی است، گوشی اندرویدی معمولا انتخاب سادهتری محسوب می شود.
آشنایی کامل با مراحل ساخت بازی موبایل
- ایده پردازی ساده
- انتخاب موتور مناسب
- طراحی دارایی ها
- اجرا و تست
- انتشار بازی

حالا به مهمترین بخش رسیدیم اگر واقعا می خواهید بدانید چگونه با گوشی بازی بسازیم؟ این چهار گام را دقیق و به ترتیب انجام دهید.
یک ایده ساده را به یک بازی جذاب تبدیل کنید!
بزرگ ترین اشتباه مبتدی ها چیست؟ می خواهند اولین بازی GTA باشد شما این اشتباه را نکنید. برای اولین پروژه، فقط یک مکانیک ساده تعریف کنید یعنی یک قانون اصلی که بازی حول آن می چرخد. مثال های مناسب برای شروع:
- یک توپ که نباید با موانع برخورد کند.
- یک کاراکتر که فقط می پرد و باید از روی موانع عبور کند.
- یک سفینه که با لمس صفحه شلیک می کند.
- یک مربع که باید از دیوارهای متحرک فرار کند.
ایده را روی کاغذ بنویسید:
- اگر بازیکن صفحه را لمس کند، توپ بپرد.
- اگر توپ با مانع برخورد کند، بازی تمام شود.
با انتخاب موتور مناسب برگ برنده داشته باشید!

حالا بر اساس سطح خودتان تصمیم بگیرید:
- کاملا مبتدی هستید از Struckd استفاده کنید.
- می خواهید بازی دوبعدی جدی بسازید از Max2D کمک بگیرید.
- دنبال یادگیری حرفه ای هستید Godot می تواند برای شما انتخاب مناسبی باشد.
- می خواهید سریع و بدون پیچیدگی شروع کنید GDevelop (نسخه وب) خوب است.
قانون مهم این مرحله:
همزمان چند ابزار نصب نکنید یکی را انتخاب کنید و فقط با همان جلو بروید.
طراحی دارایی ها-گرافیک و صدا
هر بازی به عناصر بصری نیاز دارد:
- شخصیت
- پس زمینه
- دکمه ها
- آیکون ها
برای شروع لازم نیست طراح حرفه ای باشید اگر می خواهید خودتان طراحی کنید ابزارهای ساده پیشنهادی ما برای این بخش عبارتند از:
- Pixel Art Maker (آنلاین): مناسب برای ساخت شخصیت های پیکسلی ساده.
- Canva: برای طراحی رابط کاربری (دکمه Start، Game Over، امتیاز و …)
- Ibis Paint / Sketchbook: موبایل
اولین بازی شما لازم نیست زیبا باشد فقط باید کار کند حتی یک دایره و یک مربع هم برای شروع کافی است.
اجرا و تست کنید و بازی را محک بزنید!

بسیاری از مبتدی ها فکر می کنند وقتی بازی اجرا شد، کار تمام است در حالی که تازه شروع شده است بعد از ساخت نسخه اولیه بازی را روی گوشی خود اجرا کنید:
- عمدا سعی کنید آن را خراب کنید!
- سریع لمس کنید.
- چند بار پشت سرهم بپرید.
- به گوشه های صفحه بروید.
ببینید کجا باگ دارد اصلاح کنید و دوباره تست کنید.
بازی را به دنیا معرفی کنید!

دنیای انتشار بازی برای شما سه سطح دارد:
- سطح دوستانه – سریع ترین راه:اگر می خواهید بازی را فقط به دوستان و خانواده نشان دهید، بهترین راه ارسال فایل نصبی (APK) است شما می توانید فایل را خروجی بگیرید و از طریق پیام رسان هایی مثل تلگرام، ایتا یا واتساپ برای دیگران بفرستید تا نصب کنند و لذت ببرند این سریع ترین راه برای گرفتن بازخورد مستقیم است.
- سطح رزومه ای و جهانی – برای حرفه ای شدن:سایت Itch.io بهترین پلتفرم برای بازی سازان مستقل در سراسر جهان است می توانید بازی را آنجا آپلود کنید ممکن است برای دسترسی راحت تر نیاز به استفاده از ابزارهای تغییر آی پی داشته باشید این کار باعث می شود بازی شما یک صفحه اختصاصی داشته باشد و بتوانید لینک آن را در شبکه های اجتماعی بگذارید این کار برای رزومه سازی شما عالی است.
- سطح انتشار عمومی:اگر بازی به مرحله ای رسید که فکر می کنید برای عموم جذاب است، پلتفرم های کافه بازار و مایکت بهترین گزینه ها برای مخاطب ایرانی هستند. انتشار در این مارکت ها فرآیند ثبت نام و بررسی فنی دارد، اما اگر بازی کیفیت قابل قبولی داشته باشد، هزاران کاربر ایرانی می توانند آن را ببینند و نصب کنند پس پیشنهاد می کنیم بعد از اینکه چند بازی ساده ساختید و تجربه کسب کردید، حتما برای انتشار در این مارکت ها اقدام کنید.
آیا میدانستید چگونه با گوشی بازی بسازیم؟
بسیاری از بازی سازان بزرگ امروز، کارشان را با ابزارهای بسیار ساده و حتی خنده دار شروع کردند تنها تفاوت آن ها با بقیه این بود که وقتی به چالش برخوردند، به جای رها کردن، راه حل جستجو کردند.در این مقاله بررسی کردیم که چگونه با گوشی بازی بسازیم و با ابزارهای ساخت بازی با گوشی و پیش نیازهایی که باید رعایت کنیم آشنا شدیم.
سوالات متداول
آیا می توانم با بازی هایی که با گوشی می سازم، درآمد کسب کنم؟
بله، اما باید واقع بین باشید پیشنهاد ما این است که تمام تمرکزتان را روی یادگیری و ساخت یک بازی سالم بگذارید. وقتی اولین بازی را ساختید و بازخورد گرفتید، آن زمان می توانید درباره روش های کسب درآمد تحقیق کنید.
آیا بعد از کار با ابزارهای بدون کدنویسی، باید برنامه نویسی واقعی یاد بگیرم؟
اگر قصد دارید بازی سازی را به عنوان یک حرفه یا هنر جدی دنبال کنید، یادگیری منطق برنامه نویسی واقعی مثل یادگیری زبان C# برای Unity یا GDScript برای Godot در آینده یک مزیت بزرگ است.
برای طراحی شخصیت ها و صداگذاری، باید خودم همه چیز را بکشم و بسازم؟
اصلا این یکی از ترس های بزرگ مبتدی ها است. دنیای بازی سازی پر از دارایی های آماده است. شما می توانید از سایت ها تصاویر و صداهای رایگان و لایسنس شده را دانلود کنید و در بازی استفاده کنید.
نظر خود را ثبت کنید. (نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.)